काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले देशका १० ठूला वाणिज्य बैंकको लोन पोर्टफोलियो रिभ्यु (वृहत् सम्पत्ति गुणस्तर परीक्षण) अर्को सातादेखि सुरु गर्न लागेको छ। बंगलादेशको लेखा परीक्षक फर्म ‘हाउल्याडर युनुस एन्ड कम्पनी’ सँग बिहीबार सम्झौता भएपछि रिभ्यु प्रक्रिया सुरु हुने भएको हो।
राष्ट्र बैंकका अनुसार, २२ जना अन्तर्राष्ट्रिय लेखा परीक्षक अनुभव भएका चार्टर्ड एकाउन्टेन्ट सहभागी हुनेछन्। बिहीबार सम्झौतामा बंगलादेशबाट ४ र नेपालबाट २ जना आए पनि अन्य सहभागी टोली सदस्यसहित अर्को सातादेखि काम सुरु हुने छ। लोन पोर्टफोलियो रिभ्यु दुई चरणमा सञ्चालन हुनेछ—पहिलो चरण अफसाइट विश्लेषण, र दोस्रो चरण दशैं–तिहारपछि स्थलगत निरीक्षण। अन्तिम रिपोर्ट माघ दोस्रो सातासम्म तयार हुने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
यस समीक्षा कार्यका लागि अन्तर्राष्ट्रिय लेखा परीक्षक फर्म छनोटको प्रक्रिया प्रतिस्पर्धात्मक थियो। प्रारम्भिक खरिद प्रक्रियामा प्राविधिक योग्य कम्पनी आर्थिक प्रस्तावमा असफल भएपछि पुनः प्रक्रिया सुरु भएको थियो। अन्ततः ‘हाउल्याडर युनुस एन्ड कम्पनी’ आर्थिक तथा प्राविधिक दुवै पक्षमा योग्य भई चयन भएको थियो। सम्झौता अनुसार, भ्याटबाहेक कम्पनीले ६२ लाख ५४ हजार ९१२ रुपैयाँ र २ लाख ७१ हजार ६ सय ७९ अमेरिकी डलर पारिश्रमिक पाउनेछ।
नेपाल सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) बाट लिएको विस्तारित कर्जा सुविधा (ECF) अनुसार देशका प्रमुख बैंकको लोन पोर्टफोलियो रिभ्यु गर्नु पर्ने सर्त थियो। आईएमएफले विगत लामो समयदेखि नेपालको बैंकहरूले प्रकाशित गरेको निष्क्रिय कर्जाको तथ्यांकमा शंका गर्दै आएको थियो।
रिभ्यु कार्यमा १० ठूला बैंक—ग्लोबल आईएमई, नबिल, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट, मेगा, राष्ट्रिय वाणिज्य, कुमारी, लक्ष्मी सन्राइज, प्रभु, हिमालयन, एनएमबि र एनआईसी एशिया—सामेल छन्। प्रत्येक बैंकमा २ जना हाउल्याडर युनुस एन्ड कम्पनीका प्रतिनिधि र २ जना राष्ट्र बैंकका प्रतिनिधि सहित टोली बनाइ कार्य सञ्चालन हुनेछ।
राष्ट्र बैंकले भने, बैंकहरूको लगानीमा पर्याप्त धितो सुरक्षण भए पनि ऋण व्यवस्थापन, ऋणको प्रयोजन परिवर्तन र पुनःनिर्धारण जस्ता अभ्यासको आधारमा पोर्टफोलियो रिभ्युका परिणाम बैंकहरूमा असर पार्न सक्ने देखिन्छ।
रिभ्युले बैंकहरूको सम्पत्ति गुणस्तर स्पष्ट गर्ने र आगामी आर्थिक वर्षका नीतिगत निर्णयमा मार्गनिर्देशन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
Comment